BẢO VỆ LUẬN ÁN TIẾN SĨ

Viết bởi TS. E. A. Reyes

Việc bảo vệ luận án Tiến sĩ có thể sẽ là nỗi lo cho nhiều người. Khi nghĩ đến công việc ấy, đôi khi bạn sẽ tự hỏi: Họ sẽ hỏi mình những câu hỏi gì? Nếu mình không trả lời được thì sao? Nếu họ muốn mình sửa lại luận án thì sao? Nếu mình rớt thì sao?

Nghĩ về chuyện bảo vệ luận án như việc thuyết trình về luận án ấy là một cách tốt giúp bạn có thể bình tĩnh hơn để đối mặt với công việc trên. Hãy cứ nghĩ rằng, bảo vệ luận án đơn giản là một cơ hội cho bạn thuyết trình về công trình nghiên cứu của mình một cách tự tin và thông thái.

Có rất nhiều công tác sơ khai ban đầu, về mặt hậu cần cũng như tâm lý, mà bạn cần phải suy nghĩ đến khi chuẩn bị cho việc bảo vệ luận án Tiến sĩ. Thông thường, bạn sẽ có khoảng một tháng từ ngày nộp luận án cho đến ngày bảo vệ. Một tháng “chậm trễ” này là khoảng thời gian cho người hướng dẫn bận bịu sắp xếp lịch làm việc của họ và đọc bài nghiên cứu của bạn. Trong vòng một tháng này, bạn cần tập trung vào hai mục tiêu: (1) lên kế hoạch cho bài thuyết trình và (2) giữ bình tĩnh. Tự hiểu mình, hiểu hội đồng phản biện và hiểu bài nghiên cứu của mình là những yếu tố quan trọng hàng đầu giúp bạn có thể đạt được những mục tiêu nêu trên.

Chuẩn bị tinh thần

Biết người. Nghĩ về buổi gặp mặt trước bạn đã có với hội đồng phản biện sẽ giúp bạn hiểu được phần nào về những câu hỏi hay cách nhìn của họ về vấn đề bạn đã nghiên cứu. Nếu bạn chưa gặp họ bao giờ, xem lại những nhận xét, ý kiến phản hồi họ đã đưa ra cho bản thảo của bạn, cũng như cách bạn phản ứng về những lời nhận xét ấy. Sẽ có khả năng rất cao là họ sẽ lặp lại những câu hỏi này trong buổi phản biện. Tất nhiên là mỗi người sẽ có một trải nghiệm khác nhau, dù vậy, bạn cũng có thể hỏi đồng nghiệp hoặc những người cũng đã từng phải đối mặt với các giáo sư, phó giáo sư bạn sẽ gặp. Hỏi xem họ đã có trải nghiệm như thế nào trong buổi bảo vệ luận án của họ.

Trong một tình huống tối ưu, người chủ trị hội đồng và các đồng nghiệp sẽ nói cho bạn biết về những người sẽ tham gia hội đồng phản biện. Trong trường hợp bạn biết có một vài người khá khắt khe và khó chịu, bạn có thể trao đổi trước với người chủ trì về cách ứng phó với những người khó chịu kia, và làm sao để tránh hoặc giảm tải căng thẳng khi trao đổi với họ.

Đừng bao giờ mơ mộng rằng những người này chưa bao giờ đọc luận án của bạn. Nếu những giáo sư này thật sự có đầu tư vào chương trình đào tạo, liệu họ có muốn ký trước khi đọc điều gì không? Có thể là họ không biết luận án của bạn rõ như lòng bàn tay – đó là nhiệm vụ của bạn. Nhưng hãy luôn nhớ rằng họ vẫn nắm được nội dung, và họ sẽ có kiến thức chuyên môn cũng như những câu hỏi giúp cải thiện luận án. Một điều nữa bạn cần ghi tâm: Bạn là chuyên gia trong dự án bạn đã thực hiện.

Biết ta. Mỗi người có trải nghiệm và phương pháp để vượt qua các nỗi lo âu khi rơi vào những tình huống căng thẳng riêng. Đây là những lúc tự biết bản thân mình là rất quan trọng. Tự biết phương thức bản thân sử dụng để vượt qua những tình huống căn thẳng sẽ tạo ra tiền đề giúp bạn lên kế hoạch sao cho phù hợp.

Nếu bạn có khuynh hướng làm quá nhiều, tự đặt cho mình một hạn mức thời gian nhất định trong ngày để chuẩn bị bài bảo vệ và rồi tập trung vào việc thư giãn để giảm căng thẳng. Nếu bạn có khuynh hướng trì trệ, sao nhãng, bắt tay vào thực hiện bài thuyết trình sớm để tránh không mắc phải tình trạng “nước đến chân mới nhảy”. Nếu bạn biết bạn khuynh hướng trở nên vô cùng căng thẳng trong những tình huống như thế này, có thể bạn sẽ cần phải dành bớt thời gian cho việc chuẩn bị lại, mà thay vào đó bằng việc học cách thư giãn. Tập các thói quen chăm sóc bản thân như tập thể dục thường xuyên, đi giao du với bạn bè, hoặc lên kế hoạch cho buổi ăn mừng sau buổi phản biện.

Chuẩn bị hậu cần

Cấu trúc và quy trình của buổi bảo vệ luận án Tiến sĩ có thể sẽ khác nhau tùy theo chuyên ngành. Vì vậy, trao đổi trước với người chủ trì và những nghiên cứu sinh khác để nắm rõ các đặc tính. Có một số buổi phản biện sẽ được mở rộng ra cho các ngành, trong khi một số khác lại chỉ được thực hiện trong phạm vi của khoa. Trung bình, một buổi phản biện kéo dài từ 1 tiếng rưỡi tới 2 tiếng. Sau đó, bạn sẽ được mời ra khỏi phòng từ 10 đến 15 phút để hội đồng bàn bạc và thảo luận về tầm quan trọng và chất lượng của dự án của bạn. Sau đó, bạn sẽ được mời quay về phòng và hy vọng sẽ được nghe câu: “Chúc mừng tân Tiến sĩ!”

Yêu cầu của một buổi phản biện có thể giao động từ trình bày kết quả nghiên cứu, đến không trình bày gì cả mà chỉ để hội đồng phát biểu. Đối với những người được yêu cầu trình bày kết quả nghiên cứu, hãy tham vấn người chủ trì hội đồng. Hỏi ông/bà ấy xem liệu có những kết quả hay phương thức trình bày nào họ ưa chuộng hay không. Bạn cũng có thể đưa cho họ xem dàn bài/cấu trúc bài thuyết trình của bạn trước để họ có thể nắm được cách bạn sẽ trình bày. Hãy nhớ rằng, thường những người trong hội động phản biện sẽ là các đồng nghiệp lâu năm của người chủ trì. Vì vậy, người chủ trị hội đồng sẽ có những nhận định về tác phong và cách phản biện của từng người trong hội động mà bạn nên tham khảo, hỏi thăm trước.

Để giữ phong thái chuyên nghiệp, hãy sử dụng PowerPoint để thuyết trình. Thời lượng của từng buổi bảo vệ có độ dài khác nhau; tuy nhiên, hãy lập một bài thuyết trình từ 10-15 cho một buổi phản biện dài 2 giờ đồng hồ. Có thể bạn nghĩ bài thuyết trình như vậy là quá ngắn; tuy nhiên, nếu bạn tính cả thời gian thảo luận, trao đổi đặt và trả lời câu hỏi, bài thuyết trình của bạn có thể sẽ kéo dài tới 2 tiếng. Nếu bạn rơi vào trường hợp mà các giáo sư dành quá nhiều thời gian để tranh luận với nhau, đừng coi đây là một việc xấu. Trường hợp này có hai mặt tốt: (1) bạn không còn là trung tâm của các câu hỏi khó, và (2) bạn có thể nghe và nhớ các lý luận họ sử dụng để sửa bản thảo luận án.

Khi bạn lên kế hoạch cho bài thuyết rình, hãy nhớ tập trung vao mục Kết quả và Thảo luận của luận án. Đừng nhắc quá nhiều đến tổng quan lịch sử nghiên cứu mặc dù bạn đã phải dành rất nhiều thời gian cho mục này. Các giáo sư sẽ muôn nghe về bài nghiên cứu của chính bạn nhiều hơn. Trong trường hợp có một vài giáo sư không thuộc chuyên ngành hoặc chưa biết đến một số khái niệm bất kỳ, bạn có thể giới thiệu cho họ những vấn đề ấy một cách ngắn gọn để đảm bảo rằng họ nắm chắc cá kiến thức nền tảng.

  1. Bắt đầu bằng việc nhắc lại câu hỏi nghiên cứu và phương pháp phân tích dữ liệu sử dụng. Nhắc lại lý do vì sao câu hỏi nghiên cứu này là cần thiết cho lĩnh vực bạn đã chọn.
  2. Sau đó, đi thẳng vào vấn đề và trình bày các kết quả của công trình nghiên cứu. Trình bày ngắn gọn, súc tích. Bao gồm các dữ liệu/số liệu khi lập luận để bảo vệ kết luận của bạn, hoặc những số liệu bạn tìm được đã giúp bạn đi đến kết luận của mình.
  3. Giữ sự tập trung của người nghe. Bạn không nhất thiết phải trình bày tất cả các kết quả nghiên cứu của mình. Như khi viết mục Thảo luận, bạn thường chỉ nhắc lại những kết quả nổi bật thì trong buổi bảo vệ cũng vậy. Hãy tập trung vào những kết quả thú vị đáng chú ý nhất.
  4. Tập trung vào những điểm bạn chắc chắn. Hãy nhớ rằng, tất cả những gì bạn trình bày đều sẽ tạo cơ hội cho người nghe đặt câu hỏi cho bạn. Ví dụ, nếu bạn không giỏi thống kê, hãy sử dụng ít bảng số liệu lại mà thay vào đó bằng việc giải thích miệng.
  5. Thực tập nói trước đám đông. Vì bạn đã đọc đi đọc lại luận án của mình quá nhiều lần, những khán giả mới chắc chắn sẽ nhận ra được một vài điểm mà bạn chưa thấy. Vì vậy, bạn nên thực tập thuyết trình trước khán giả, có sử dụng laptop, PowerPoint và mọi dụng cụ khác bạn có ý định sử dụng.
  6. Giữ tác phong chuyên nghiệp. Ăn mặc lịch sự sẽ giúp tăng độ tin cậy của bạn và cái nhìn tổng quan về bạn trong mắt người nghe.

Giờ G

Khi đã đến được với bước bảo vệ luận án trong quá trình học Tiến sĩ, có thể bạn sẽ nhận thấy tính kiên trì và bền bỉ có tầm quan trọng lớp hơn cả trí tuệ. Hãy tự nhắc lại những điều sau với chính bản thân để giúp bạn tập trung vào công việc trước mắt thay vì nỗi lo lắng của mình.

Sự thật 1: Bạn là “chuyên gia”. Câu nói này có thể sẽ khiến một vài người cảm thấy khó chịu hoặc hơi ngạo mạn; tuy nhiên, hãy nghĩ đến số lượng những bài báo bạn đã phải đọc và khoảng thời gian bạn đã đầu tư vào việc nghiên cứu. Bạn đã thực hiện tất cả các bước trên để cô đọng lại những thông tin cần thiết nhất để trình bày tới hội đồng phản biện. Trong những giây phút căng thẳng, hãy nghĩ lại rằng chính bạn là người hiểu rõ nhất những thông tin này.

Sự thật 2: Nhiệm vụ của hội đồng phản biện là lắng nghe và tìm hiểu, không phải là kiểm tra hay đánh lừa bạn. Có thể bạn không cảm nhận được, nhưng mọi người trong hội đồng phản biện đều muốn bạn hoàn thành tốt. Thật đấy! Họ đã đồng ý tham gia vào hội đồng phản biện của bạn, đúng không nào? (Nếu họ không muốn tham gia, họ hoàn toàn có thể từ chối.) Họ đã dành nhiều thời gian và tâm trí vào sự giáo dục bạn. Các giáo sư là những người rất bận rộn, và người chủ nhiệm hội đồng sẽ chẳng bận tâm đặt ngày bảo vệ cho bạn nếu họ biết bạn chưa sẵn sàng. Vì vậy, nếu họ đã cho bạn một ngày để bảo vệ luận án, họ biết bạn đã sẵn sàng để trình bày thành phẩm của mình.

Lo lắng về những gì họ có thể hỏi là chuyện bình thường, và nếu như bạn không biết câu trả lời cho câu hỏi của họ hay bạn không có đủ thông tin để trả lời cũng không sao. Thực tế là, tự nhận mình không biết câu trả lời là khôn ngoan hơn hẳn so với việc thể hiện: (1) sự thiếu hiểu biết của bản thân về những điểm yếu cá nhân, hoặc tệ hơn là (2) cái tôi của bạn quá lớn và không có khả năng chấp nhận những giới hạn của mình. Khi bạn gặp phải một câu hỏi khó, cảm ơn hội đồng vì câu hỏi đó và xin họ thời gian để suy nghĩ.

Sự thật 3: Sẽ có yêu cầu sửa chữa. Mọi buổi bảo vệ đều sẽ kết thúc với việc bạn được yêu cầu sửa chữa lại một vài điểm trong luận án của mình. Hãy chấp nhận chuyện này là một việc chắc chắn và đừng xem nó là thù oán cá nhân. Dù cho việc sửa chữa đồng nghĩa với việc bạn sẽ phải đầu tư thêm thời gian, nó cũng sẽ giúp luận án của bạn trở nên tốt hơn. Họ đang giúp bạn cấu tạo một bài viết tốt nhất có thể. Dù cho những yêu cầu của hội đồng có vẻ nhỏ nhặt hay đòi hỏi nhiều công sức đi chăng nữa thì cuối cùng bạn cũng cần chữ ký của họ để tốt nghiệp. Một trong những kỹ năng bạn cần học được là cách đáp ứng với những yêu cầu và mong muốn của các giáo sư trong hội đồng: làm bất kỳ chuyện gì để giữ họ vui. Trong buổi bảo vệ, nếu được cho phép, bạn có thể thu âm lại những lời nhận xét của hội đồng để giúp bạn sửa luận án tốt hơn.

Bài viết này muốn kết thúc bằng việc tóm tắt lại rằng: buổi bảo vệ luận án Tiến sĩ nên được xem như một ngày để bạn thuyết trình về công trỉnh nghiên cứu của mình và là cơ hội để bạn thu thập ý kiến đóng góp từ hội đồng phản biện để có thể cải tiến luận án của mình. Đừng bỏ cuộc; bạn vẫn còn đang trên chặng đường học hỏi. Sau hai giờ thuyết trình, mảnh giấy nho nhỏ với các chữ ký của hội đồng sẽ là mảnh giấy đẹp nhất mà bạn sẽ được chứng kiến.

CPT CHÚC BẠN THÀNH CÔNG!

BẢO VỆ LUẬN ÁN TIẾN SĨ

Notice: WP_Query được gọi với một tham số đã bị loại bỏ kể từ phiên bản 3.1.0! "caller_get_posts" đã bị loại bỏ. Hãy dùng "ignore_sticky_posts" thay cho hàm trên. in /home/cpt/domains/cpt.edu.vn/public_html/wp-includes/functions.php on line 3950
Bài viết liên quan
  • multidisciplinary-research
    NGHIÊN CỨU ĐA CHUYÊN NGÀNH...

    Trong thế kỷ 20, khoa học đã được chia thành các mảng, các chuyên ngành riêng biệt, từ Toán học và Vật lý cho đến Sinh học và Y thuật. Các chuyên ngành được phân loại dựa trên sự khác

  • cv-employer-3
    Hướng dẫn viết CV xin việc cho sinh viên mới tốt nghiệp...

    (Vui lòng tham khảo phiên bản tiếng Anh để xem các thông tin cần thiết khi viết CV tiếng Anh tại đây.) Bài viết này sẽ cung cấp cho các bạn những thông tin cần thiết để viết một CV

  • research-proposal-writing-service1-1
    MẸO VIẾT ĐỀ CƯƠNG NGHIÊN CỨU...

    (Sưu tầm) 1. Hiểu rõ về bản thân: Bạn cần nhận thức được lĩnh vực chuyên môn của bản thân, thế mạnh và điểm yếu của mình. Từ đó, bạn có thể tập trung vào nghiên cứu những lĩnh vực

  • skills (1)
    QUẢN LÝ QUỸ THỜI GIAN HIỆU QUẢ...

    “Thời giờ ngựa chạy tên bay, Hết trưa lại tối, hết ngày lại đêm.” VÌ SAO BẠN CẦN KỸ NĂNG QUẢN LÝ THỜI GIAN? Quản lý thời gian là một kỹ năng vô cùng quan trọng và đáng quý, được

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *